آمریکا: ایران عامل طولانی شدن جنگ یمن است!

به همین سبب ، دبیرکل از وزیران خارجه دو کشور خواست در مذاکرات شرکت کنند (ولایتی ، ۱۳۸۰ش ، ص ۳۳۳). سرانجام در نشستی غیررسمی با اعضای شورای امنیت ، تاریخ برقراری آتش بس ۲۹ مرداد ۱۳۶۷/ ۲۰ اوت ۱۹۸۷ اعلام شد (سازمان ملل متحد، ۱۹۸۸، ص ۱۹۳؛ ولایتی ، ۱۳۸۰ش ، ص ۲۹۷ـ ۳۳۱).با وجود دشواری فراوان ، سرانجام در تاریخ مقرر، آتش بس میان دو کشور برقرار شد، اما برای تحکیم آن ، اجرای بند یکم قطعنامه ۵۹۸ مبنی بر عقب نشینی نیروها به مرزهای بین المللی الزامی بود و این امر بدون مذاکرات سیاسی بین دو کشور تحقق نمی یافت . از سوی دیگر، اعضای شورای امنیت نیز در طرح اولیه ، عقب نشینی نیروها به مرزهای بین المللی را به دنبال برقراری آتش بس پیش بینی کردند به نحوی که رضایت ایران فراهم شد. پس از پذیرش قطعنامه از سوی ایران ، اقدامات و تلاشهای سیاسی برای اجرای مفاد قطعنامه ۵۹۸ و برقراری آتش بس آغاز شد. وزیر خارجه ایران نیز با تأکید بر اینکه مذاکرات مستقیم پس از اعلام آتش بس آغاز شود، با پیشنهاد عراق موافقت کرد و مقرر شد دبیر کل سازمان ملل در گزارشی به اعضای شورای امنیت ، زمان برقراری آتش بس را اعلام کند.

علاوه بر فاجعه حمله به هواپیمای مسافربری ، به طور کلی حمایت جهانی از عراق به اوج خود رسید و امریکاییها با بمباران سکوهای ایران ، عملاً و آشکارا به نفع عراق وارد جنگ شدند، فرانسه و شوروی پیشرفته ترین هواپیماهای جنگنده را در اختیار عراق گذاشتند، کویت و عربستان نیز به کمکهای مالی خود به این کشور افزودند و آلمان مواد شیمیایی مورد نیاز در ساخت تسلیحات شیمیایی را در اختیار عراق گذاشت (ولایتی ، ۱۳۸۰ ش ، ص ۲۷۷؛ در باره کمکهای همه جانبه قدرتهای بزرگ به عراق رجوع کنید به خالوزاده ، ص ۴۶۱ـ ۵۱۷). با مذاکره های پیگیر ایران با چین و شوروی و مخالفت این دو کشور در شورای امنیت ، تلاش امریکا ناکام ماند (نوازنی ، ص ۲۰۱).در همین حال تشنج در منطقه افزایش یافت و در اوایل شهریور ۱۳۶۶/ اواخر اوت ۱۹۸۷، نیروی دریایی امریکا ۴۶ کشتی در منطقه مستقر کرد و فرانسه و انگلیس نیز اعلام کردند که آنها نیز نیروهای دریایی بیشتری به منطقه اعزام خواهند کرد. سفر وزیر امورخارجه ایران به سازمان ملل برای شرکت در نخستین دور مذاکرات ، در شرایطی انجام شد که نیروهای عراق همچنان در خاک ایران حضور داشتند و در عملیات مشترک با گروههای تروریستی مستقر در عراق ، در منطقه غرب کشور، تجاوز به خاک ایران را آغاز کرده بودند.

دولت عراق نیز که از همان آغاز کوشش می کرد از فشار مستقیم جنگ بر روی نیروهای خود بکاهد با دخالت کشورهای دیگر در منطقه می توانست به مقصد نایل آید(گاملن و راجزر، ص ۱۵۳ـ۱۸۴؛ هیوم ، ص ۱۱۶). و روستاهای اطراف آن را، به دلیل همکاری نیروهای کرد با قوای ایران ، بمباران شیمیایی کردند. در کنار این اقدامات ، دولت امریکا برای جلب موافقت اعضای شورای امنیت در تصویب قطعنامه تحریم فروش سلاح به ایران تلاش بی وقفه ای را آغاز کرد و در نظر داشت بندرهای ایران را به محاصره نیروهای خود درآورد، اما شورای امنیت اصرار داشت که تا ۱۳ شهریور ۱۳۶۶/ ۴ سپتامبر ۱۹۸۷ به ایران مهلت داده شود و پس از آن ، درصورت عدم پذیرش قطعنامه ، تحریم آغاز شود. پیش نویس متن تهیه شده ، سرانجام در قالب طرح قطعنامه ۵۹۸، که امریکا پیشنهاد کرده بود، در ۳۱ خرداد ۱۳۶۶/ ۲۷ ژوئن ۱۹۸۷ به تصویب اعضای شورای امنیت رسید (ولایتی ، ۱۳۸۰ ش ، ص ۲۳۷ـ۲۴۱). عراق بلافاصله پس از تصویب قطعنامه ۵۹۸، با ارسال نامه ای به دبیرکل ، قطعنامه مذکور را پذیرفت ، اما ایران ، بدون مخالفت با قطعنامه ، با آتش بس موافقت نکرد (سازمان ملل متحد، ۱۹۸۸، ص ۱۹۳؛ بهداروند، ص ۲۱۹).پس از تصویب قطعنامه ۵۹۸، به دنبال درخواست دولت کویت از امریکا و شوروی برای حفاظت از نفتکشهای این کشور، که در معرض بیشترین مخاطرات قرار داشت ، اولین کاروان از نفتکشهای کویت در ۳۰ تیر ۱۳۶۶/ ۲۱ ژوئیه ۱۹۸۷ وارد خلیج فارس شد.

به همین منظور، خاویر پرزدکوئیار، دبیرکل سازمان ملل ، در ۲۲ دی ۱۳۶۵/ ۱۲ ژانویه ۱۹۸۷ اعلام کرد که اعضای شورای امنیت برای پایان دادن به جنگ مصمم اند و نظریات و دیدگاهها باید برای تحقق این هدف به یکدیگر نزدیک شوند و شکل اجرایی به خود گیرند. این قطعنامه در ۲۹ تیر ۱۳۶۶/ ۲۰ ژوئیه ۱۹۸۷ به تصویب رسید و در آن ، ضمن تکرار مفاد قطعنامه های قبلی ، شروع و تداوم جنگ ، بمباران مراکز غیرنظامی ، حمله به کشتیهای بی طرف در خلیج فارس و هواپیماهای غیرنظامی ، نقض اصول بشردوستانه و استفاده از سلاح شیمیایی نکوهش شد. ایران در نامه ای به رئیس شورای امنیت ، خواستار تشکیل جلسه فوری برای رسیدگی به این موضوع شد و در ۲۹ تیر ۱۳۶۷/ ۲۰ ژوئیه ۱۹۸۸ پس از استماع سخنان وزیر امور خارجه ایران و معاون رئیس جمهوری امریکا، در جلسه شماره ۲۸۲۱ شورا، طرح قطعنامه ۶۱۶ به تصویب رسید. ، ص ۸۳ ـ ۸۵؛ پارسادوست ، ۱۳۷۱ش ، ص ۶۴۹ـ۶۵۱).نقطه اوج تلاشهای خصمانه امریکا برضد ایران ، حمله موشکی ناو امریکایی مستقر در خلیج فارس ، به نام وینسنس ، به هواپیمای مسافربری ایرباس ایران در ۱۲ تیر ۱۳۶۷/ ۳ ژوئیه ۱۹۸۸ بود؛ در این حمله ، همه ۲۹۰ سرنشین هواپیما کشته شدند.

دیدگاهتان را بنویسید