اخلاق حرفه ای در مددکاری اجتماعی چیست و مبتنی بر چه اصولی است؟

برخی از کسب و کارها به دلیل تلاش در جهت حکمرانی سازمانی مناسب و اخلاقیات تجاری شاخص گردیدهاند. اهمالهای مدیریتی که در سالهای اخیر آشکار گشتهاند موجب عدم اطمینان جهانی به بازارهای اقتصادی آمریکا شده و تأثیر اقتصادی این رسواییها، همراه با بیاعتمادی، عوارض اقتصادی بر بسیاری از سرمایهگذاران آمریکایی داشته است ( اخلاق ). با استناد به قوانین ساربانس- اکسلی، دولت آمریکا این روزها فعالیت بیشتری برای محافظت شهروندان در برابر شرکتهای غیراخلاقی انجام میدهد. ترویج خودکنترلی باعث کاهش هزینه های ناشی از روشهای کنترل مستقیم شده و موجب بهبود سود میشود. اما چگونه ممکن است تلاش در ایجاد ارزش زیست محیطی و اجتماعی از نظر اقتصادی به شرکت سود برساند؟

توسعه اجتماعی. شرکتها میتوانند با ایجاد مشاغل و مشارکت در تأمین منابع به توسعه اجتماعی جوامع کمک کنند. اخلاق در لغت به معنای طبیعت و سرشت است . تا در عمل این اخلاق را نداشته باشیم چه کسی به اسلام رغبت پیدا میکند؟ ارائه نظام اخلاقي از خصوصيات بارز يك دين برتر است كه دين اسلام آن را داراست. در سال ۲۰۰۳ مجله اخلاقی تجاری ۱۰۰ شرکت برتر را ردهبندی کرد. برتری در محصولات و خدمات، با تلاش برای تأمین با کیفیتترین محصولات و خدمات برای مشتریانمان. شرکتهای زیادی دریافتهاند که میتوانند هم عملکرد مالی موفقی داشته باشند و هم برای محیط زیست بیخطر باقی بمانند.

۲۲. با فقرا زیاد نشست و برخاست میکرد و با آنان هم غذا میشد. مقصود جریانِ حاکم و غالبی است که با حضور تفکر توحیدی در فضای عمومی جامعه و مدیریتِ جامعه سازگار نیست. شناختن غایات با این وصف که ارزش و مطلوب بوده و لذا غایات شأن تربیت نیست بلکه تعریف و توصیف آنها از رسالت های اخلاق است. احترام به کارمندان، سهامداران، شرکای تجاری، مشتریان و تأمینکنندگان از طریق ابراز تمایل به اخذ نظرات آنها و ارزش گذاشتن به بازخوردهایشان. شهروندی در اطاعت از تمامی قوانین هر کشوری که در آن مشغول تجارت هستیم، احترام به مسائل محیط زیست و خدمت به جامعه با ارتقا و توانمندسازی زندگی اجتماعی.

در چنین وضعیتی، در واقع زندگی اجتماعی مشترک غیرممکن خواهد شد و به عبارت سادهتر، زندگی اجتماعی موجب نوعی تنگخلقی میشود که میتوان نامش را بیماری «بیزاری از همنوع» گذاشت و در چنین وضعیتی هرکسی چنین میپندارد که همشهریاش زندگی را بر او تنگ کرده است. مسئولیت اجتماعی شرکت (CSR) را میتوان به طور کلی به عنوان توجه کسب و کار به جامعه تعریف کرد که فراتر از الزامات قراردادی یا قانونی میرود ( اخلاق ). امروزه بسیاری از شرکتها ابتکارهای اقداماتی در زمینه مسئولیت اجتماعی شرکتها انجام میدهند که گرچه شاید به نظر نرسد که به درآمد شرکت در کوتاه مدت کمکی کند، ولی غالبا با اهداف پایداری و سوددهی بلندمدت شرکت تطبیق دارند.

این استاد دانشگاه افزود: در خصوص رذایل و یا ضد ارزشهای اخلاقی هم میتوان به تکبر، غرور، کذب، سوظن تجسس غیبت، مسخره و عیب جویی کردن، قول لغو و باطل نفی لهو و لعب، غضب، بخل، اسراف و تبذیر، خیانت و مذمت نقض عهد که بسیار مورد تاکید بوده و موارد دیگری را می شود نام برد. فضایل و رذایل مربوط به رابطه انسان و خدا در اخلاق بندگی مشاهده می گردد. مسائل مربوط به مصرف کننده و بازار. به همین علت هم در جامعه علمی و حوزه های ما نیز، بیشتر مسائل مربوط به فقه عبادی، واجبات و محرمات مطرح است، امّا اخلاق آن گونه که باید و شاید به عنوان یک مسئله ی مهم در حوزه های علمیه و بالتبع در بین مردم جامعه مطرح نیست!

اساس این تئوری آن است که شرکتها باید به اندازه نتایج اقتصادیشان برای ارتقای ارزش اجتماعی و زیست محیطی خود تلاش کنند. ما تجارت خود را بدون استفاده از هر میانبری که ممکن است استانداردهای بالای ما را به مخاطره اندازد، با صداقت و پایبندی به اخلاق رشد داده و ارتقا میدهیم. این فعالیتها ممکن است شامل سرمایه گذاری در سازمان های خیریه محلی، حمایت از رویدادهای فرهنگی، یا مرخصی داوطلبانه برای کارمندان جهت شرکت در پروژههای خدمات اجتماعی باشد ( اخلاق ). یک سازمان میتواند تصمیم بگیرد تا یک بازوی بشر دوستانه اختصاصی برای خود تشکیل دهد، مانند بنیاد گپ وابسته به شرکت گپ، که دهشهای کارمندان را به سازمان های بشر دوستانه میرساند.

سرمایه، تکنولوژی و منابع طبیعی عوامل تبعی تولیدند در حالی که انسان ها عوامل فعال و مولدی هستند که سرمایه ها را متراکم می سازند، از منابع طبیعی بهره برداری می کنند، سازمان های اجتماعی- اقتصادی و سیاسی را می سازند و به عنوان نیروی پیش برنده ی توسعه ملی عمل می کنند. در میان همه اهداف چیزی وجود دارد که بالاتر از آن برای هیچ کس تصورشدنی نیست و نسبت به هر چیز دیگری جنبه تقدس دارد یا می تواند داشته باشد.

يعني ويژگی ها و خصوصيات فردی، ارزشهای مذهبی، ملاکهای شخصی، عوامل خانوادگی، باورها و اعتقادات و شخصيت از جمله عوامل تأثيرگذار بر اخلاق حرفهاي از جنبه فردی هستند. باید اعتقادات صحیح چنان با مبانی عقلانی تقویت شود که در قلب من، اعتقاد من و فکر من حجابی آهنین بین فکر توحید و فکر شرک کشیده شود تا هیچ وقت در ذهن من هم خیال شرکآمیز خطور نکند. شخصی به نام یونس شیبانی میگوید: حضرت صادق (علیهالسّلام) از من پرسید: مزاح شما با یکدیگر چگونه است؟

چنانچه در آموزههای دین اسلام، نسبت به سلام کردن، مصافحه، احترام و محبت، سفارش و اهتمام فراوان شده است. کمال­گرا چیزی را اخلاقی میداند که باعث تحقق نفس و تکامل او شود، یعنی استعدادهای داخل نفس او به فضیلت برسد، در مقابل کمال، نقص نفس است یعنی به فضیلت نرسیدن قوههای انسان و هرچه باعث آن شود، ضدّ اخلاقی شمرده می­شود. پاسخگویی نسبت به سخنان و اعمال. شامل تضمین ایمنی مصرف کننده در خصوص محصولاتی است که تولید شده و ممکن است نظارت و پاسخگویی به شکایات مصرف کننده را نیز دربرگیرد. همچنین ممکن است عدالت در بازار را با ارائه حق انتخاب به مصرف کننده و قیمتگذاری عادلانه محصولات دنبال کند.

کارمندان در ارائه رفتار اخلاقی موفق هستند زیرا استانداردهای خود را دنبال میکنند و به ارزشهای هستهای خود وفادار میمانند. ۲- مدیریت ریسک. احتمال کمتری وجود دارد که شرکتهایی که سیاستهای سختگیرانهتری (مثلا در زمینه زیست محیطی) دارند برای سرمایه گذاران خود ریسک ایجاد کنند زیرا آنها شهرت خود را به مخاطره نمیافکنند. همانطور که در مورد MCI مشاهده شد، اینک شرکتها یک پست سازمانی با عنوان مدیر ارشد اخلاقی ایجاد کردهاند. برخی از اندیشمندان و مربیان بر اخلاق بندگی به عنوان مرکز ثقل فعالیتهای تربیتی تأکید کردهاند و به استناد روایات معتقدند تمرکز و اهتمام بر این نقطه کانونی به اصلاح سایر ابعاد انسانی نیز خواهد انجامید که در اینجا نیز رویکردهای گوناگونی همچون دعا، مناجات و ارتباط با خدا، معرفت الله، اشاره کرد.

در بسیاری از مکاتب یا مسأله ارتباط انسان با خدا مطرح نمی شود و یا منحصراً تمامی ارزش ها را در ارتباط انسان با خدا مطرح می کنند و ارتباط با دیگران را ضد ارزش می دانند. اما انرون تصمیم گرفت سالها پیلهای را در مقابل چشم جامعه بتند. اما آیا این اقدامات و سیاستهای اخلاقی برای متقاعد کردن جهان به اینکه شرکتهای ایالات متحده اخلاقی هستند کافی است؟ در کتاب مقدس- مخصوصا در امثال سلیمان- مسائل اخلاقی زیادی مطرح شده اما همه این ها در مقابل دریای روایات و آیات اخلاقی اسلام هیچ است. به دلیل تأثیر فراوان دوست در تصمیمگیریها و رویکردهای انسان، روایات متعدد، به بیان شرایط دوست پرداختهاند.

ما حاضر به هیچ مصالحهای در مورد این استانداردها نخواهیم بود. ما به طور کامل قوانین محلی تمام کشورهایی را که در آن کار میکنیم رعایت کرده و فرهنگها، سنتها و روشهای مشتریانمان در تمام کشورهای دنیا را مورد توجه و احترام قرار میدهیم. تمرین و تکرار نسبت به یک خصلت زیبا یا زشت، آنرا به صورت عادت یا طبیعت دوّم انسان در میآورد؛ امام على(ع) فرمود: «عادت، طبیعت دوم است». روشهای تجاری ناعادلانه. شرکتها با پیروی از قوانین موجود در مورد روشهای تجاری، از تاکتیک های عادلانه فروش، تولید با کیفیت و قیمتگذاری عادلانه محصولاتشان استفاده میکنند. نظریات غایتگرا، در ابتدا نتایج خوب و بد عمل را محاسبه میکنند، سپس تعیین میکنند که آیا مجموع نتایج خوب بر نتایج بد غلبه دارد یا نه.

دیدگاهتان را بنویسید