شعر نو : شاعران زن ایرانی

کمتر کسی است که نام و اشعار مولانا را نشنیده باشد. در این مقاله قصد داریم برخی از آثار مولانا را ذکر کنیم؛ بنابراین تا پایان این مقاله با ما همراه باشید. طبیعت و اشیاء را به خدمت میگیرد تا رنجی از هزاران رنج زن را بازگو کند. شیرکو بیکس بر آن بود که اگر زن از آزادی برخوردار نباشد، مرد هم در چنین جامعهای اسیر و زبون است. البته این مسأله باز به خود زن بر نیم گدد .چون در مقابل هر زن هوسران وچشم چرانی ، مرد چشم چرانی نیز وجود دارد وزن ومرد بد اسیر هوس ونقشه های پلید شیطانی اند .

در زمان جنگ ایران و عراق، حکومت بعث از شیرکو درخواست کرد که شعری درباره قادسیه و در ستایش صدام بنویسد و جایزه قادسیه را از آن خود کند. در آن سالها صدام حسین با استناد به آیه «انفال» کردهای کردستان عراق را قتل عام کرد و روستاهایشان را به آتش کشید. او مدت زمان زیادی هم در کوهستانها در کنار پیشمرگان کرد بهسر برد. او در سال ۱۹۷۰ هنگامی که نقش پیشگام موج ادبی نوگرای «روانگه» را بر عهده گرفت، از سوی اسلامگرایان تندرو هم تهدید به مرگ شد.

از آن سوی ترس تا آن سوی ذلیلی زن را در جامعه مردسالار به تصویر میکشد و بر تمام زوایای فرهنگ مردسالاری میتازد. از سوی دیگر تأثیری را که ترجمه شعرهای ژاک پرهور بر ساده شدن شعر فارسی نیمه دوم قرن بیستم به جای نهاده است، نباید فراموش کرد. در یکی از شعرهایش، شیرکو از لحظهای سرنوشتساز سخن میگوید که باید بین زن و شعر مجبور به انتخاب شود. بی دلیل نیست که خدواند کریم یکی از سوره هایی قرآن کریم را نور «سوره نور » نامیده که در مورد زنان وزنان پیامبر وکنشها وواکنشهای متقابل انسانی در جامعه و در نزد خانواده با محوریت زن است .

شاید بتوان گفت، که هیچ عصری در جهان عرب به اندازه عصر معاصر، زنان شاعر در اندیشه شناساندن چهره واقعی خود نبوده اند، و فریاد اعتراض آنان در قبال وضعیت نامطلوب جامعه بلند نشده بود. فرا رسیدن ولادت بانو فاطمه زهرا و روز مادر را به شما همراهان مجله ستاره تبریک عرض میکنیم و امیدواریم اشعار کوتاه روز مادر توانسته باشند توجه شما را به خود جلب کنند. گزیده اشعار راجع به رحلت پیامبر را در ستاره بخوانید. خوانندگان عزیز شما میتوانید گزیده ای از بهترین اشعار درباره یاد خدا و زیباترین اشعار عارفانه پارسی را نیز در ستاره بخوانید.

24- نه نظامی شاعر عارفی است و نه خسرو و شیرین عارفانه است. اما این داستان چنان ماهرانه سروده شده که ظرفیت پذیرش تأویلهای عارفانه را هم دارد. زن و آزادی و نیز آزادی و زن به هم وابستهاند. چندین فریاد زن را برابر است؟ از دید شیرکو بیکس، زن نه تنها سرچشمه تخیلات رمانتیک در شعر است که مهمتر از آن، بال دیگر زندگی، سرچشمه پایانناپذیر انرژی، شالوده خوشبختی و خوشحالی و نیروی اصلی در کارزار زندگی است. و در ادامه اضافه میکند: «در جوانی زن را از پنجره رمانتیکی نگاه میکردم، اما تجربیات زندگی به من آموخت که زن تنها سرچشمه تخیلات رمانتیک شعر نیست، مهمتر از همه اینکه زن بال دیگر زندگی، سرچشمه پایانناپذیر انرژی، شالوده خوشبختی و خوشحالی و نیروی اصلی در کارزار زندگی است.» (ن.

شیرکو از نام، پست و مقام، از گلوله و همه چیز در دورههای مختلف زندگیش، فرار کرد و تنها پناهگاه و دوستش در تمام دوران زندگیش قلمش بود. ایشان معتقدند که بعضی از این معانی کاملاً جنبه فلسفی و عرفانی دارند و می توان بیان دیگری از آنها را در رسائل و کتابهای فلسفی و عرفانی مشاهده کرد. شعر عاشقانه غمگین، شعر عاشقانه کوتاه جدایی، شعر عاشقانه تنهایی و جدایی، شعرهای غمگین تنهایی، شعر کوتاه غمگین دلتنگی همه را در سایت روزانه می توانید مشاهده کنید.

تا همه چیزهای محض. مهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این مراسم در سخنانی گفت: ما در وزارت ارشاد به مقوله شعر و زبان فارسی بهگونهای دیگر توجه میکنیم، ما در همه حوزههای فرهنگی و هنری وظیفه ترویج، گسترش و حمایت را بهعهده داریم، در حوزه شعر و ادبیات داستانی، اما باید این حمایتها متفاوت باشد، شعر و ادبیات فارسی یکی از مهمترین مقوّمات هویت ملی ما ایرانیان است.

در تاريخ ايران، زنان فرهنگ ساز اكثراً شاعرند. شعار اصلی این حرکت این بود: هر کس که قلمی به دست گرفته، برای حقوق زنان متحد شود! هر کس که قلمی به دست گرفته، برای حقوق زنان متحد شود! زیبا ترین چیزیه که تو قلبم نگهداری میکنم. و اما اولین کار یکی از انگیزشی ترین شعرهای که تا الان شنیدم، تقدیم شما دوستان عزیزم. این اشعار بـه قدری زیبا هستند کـه دل مان می خواد انها رابا خط زیبای پارسی رو تابلویی بزرگ بنویسیم و روی دیوارهای خانه مان قرار دهیم تا همیشه انها را مرور کنیم، در ادامه همراه با مـا این اشعار را مرور کنید.

گوته در این شعر نبی اکرم را به رودی تشبیه میکند که جویبارهای بسیار را با خویش همراه ساخته و در نهایت پس از طی فراز و نشیبهای بسیار به اقیانوس جاودانگی میپیوندد. برای نمونه می­توان به گفته­های بیدل پژوهانی مانند اسدالله حبیب (1363: 62-61)، نبی هادی ( 1367: 75-74) و همچنین حسن حسینی ( 1367: 101) اشاره نمود. شیرکو بیکس بر آن بود که اگر زن را از جهان شعر حذف کنند، شعر مانند ماهیای که از آب بیرون بیفتد، خفه میشود و میمیرد. نیما یوشیج بنیان گذار سبک شعر نو در ایران بود؛ به همین دلیل لقب «پدر شعر نو» را به او داده اند.

خواننده برای رنجها و عذابهای شیرین بخاطر این موجود سبک که محروم از هر شایستگی است، دل می سوزاند. خنده، یعنی این که دل ها زنده است … شیرین به کسی دل باخته است که لیاقت او را ندارد. او در نتیجه گیری آن داستان زشت مردان وزنانی که برده هوس شدند در برابر شهوت طمّاع معرفی می کند . یعنی همانگونه که اگر آهنگ از اصول آهنگسازی خارج شود، دیگر آهنگ نیست، بلکه داد و فریاد و شیون است، زن نیز اگر از پرده نشینی و خفا بیرون آید، از نظام خلقت خارج شده است.

در اندیشه او، زن و آزادی و زندگی، وجودشان به هم وابسته و لازم و ملزوم یکدیگر است. حتی اگر این غریزه لذت همان تمشکی باشد که در زیر دندان هم آغوشی چشیده می شود. دکتر پور جوادی تمام نکات این دیدار و حتی نوع لباسی که بر تن شیرین است، درخت، اسب، چشمه و غیره را تأویل عرفانی کرده است. حتی در مقطعی شعرهایش انگیزهبخش مقاومت در میان کردها بود. چنانکه برخی – مثل دکتر پورجوادی – معتقدند همة مسائلی را که نظریه پردازان عشق، مثل ابن حزم و ابن قیم، در کتابهای خود مطرح کرده اند، نظامی به شیوة شاعرانه و از راه تمثیل و حکایت پردازی به میان آورده و در ضمن آنها به معانی دقیقی اشاره کرده است.

باید از میان زن و شعر یکی را برگزینم. با ظهور اسلام تا حدودى به ماده شعر قديمصورت دينى زده مىشود،و گاهى نيز به جهت فقدان قابليت،ماده شعرى به همان وضعمىماند.و در آن نحو شعرى كه صورت اسلام را پذيرفته،در آغاز به جهت قرب بهفرهنگ جاهلى،قالب شعر حفظ شده بود،بدين ترتيب كه شاعر پس از مقدمهاى دربارهمعشوق و هجران و بىوفايى او(نام مقدمه«نسيب»بود)،به وصف اشتر خود مىپردازد وقدرت و نرم بدنى و توان او را در تحمل خستگى و گرما مىستايد،سپس به موضوعاصلى مىرسد كه همانا مدح حضرت رسول اكرم(ص)است ولى به تدريج اين گونهمقدمهها(يعنى نسيب و وصف اشتر)جاى خويش را به مقدمهاى در وصف خدا و اسماء وصفات او مىدهد و همين طور در مدح انبياء و اولياء و صديقين، و سپس به موضوعقصيده مىپردازد.در صورتى كه شعر كوتاه باشد وصف خدا و اولياى خدا و قدسيان درابيات مختلف بيان مىشود.

عشق وسعت آسمان زیبایی اش را به رخ زمین و زمینیان می کشد و در رگ و پی آدمیت نفوذ می کند و آنجاست که شور و هیجان قلیان می کند و به سر حد خود می رسد. و در اینجاست که سهراب به شرح حالت خود می رسد و آن را در کمترین و رساترین الفاظ بیان می کند. نگارا، از وصال خود مرا تا کی جدا داری؟ تا جلوهگر زیباییاش باشم. در باور او تا زن به آزادی و رهایی و حرمت تمام و کمال انسانی نرسد، جامعه بشری روی خوشبختی و آزادی واقعی را نخواهد دید. او فرودستی نیمی از جامعه بشری را در جامعه مردسالار میبیند و در دفاع از این نیمه فرودست تیزترین و برندهترین کلمات را به کار میبرد.

از جمله ی مضامینی است که در شعر بیدل از بسامد بسیار بالایی نسبت به سایر مضامین شعری بر خوردار است و شعری نیست که این مضمون به نوعی در آن مطرح نشده باشد. گیاهان و طبیعت و اشیاء و پدیدهها در شعر شیرکو دقیقاً مانند یک انسان، شادی و غم و خاطره دارند: رعد و برق عاشق میشود؛ گوشواره خودکشی میکند؛ صندلی خاطراتش را بازگو میکند. اکثر این سطرها در مقام توضیح یک اصل فلسفی یا یک قانون زندگی و یا کشف یک لحظه عاشقانه اند.

شیرکو در باریکه بین زندگی و مرگ نفس میکشید. خود شیرکو بیکس میگوید: «من در کشور خودم تبعید شدم. خسرو شایستة کاری نیست و با همة نبوغ و زیبایی اش خود محصول پریشانی است. 9 – نظامی گنجوی ـ الیاس: خمسه (مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت پیکر، شرفنامه و اقبالنامه)، تصحیح محمد وحید دستگردی، تهران، مؤسسة مطبوعاتی علمی، 1313 – 1318، چاپ اول. 7 – فردوسی ـ ابوالقاسم: شاهنامه، تصحیح آ. 8 – مولوی ـ جلال الدین محمد: مثنوی معنوی، تصحیح رینولد. نکته: حافظ دوبیتی به معنای یک نوع قالب شعری خاص، نسروده است.

دیدگاهتان را بنویسید