هدف تربیت اخلاقی

قالَ رَسُولُ اللهِ – صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِه – : والَّذي نَفْسي بِيَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشَيَ امْرَأتَهُ و فِي الْبَيْتِ صَبِيٌّ … قالَ رَسُولُ اللهِ – صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِه – : رَحِمَ اللهُ مَنْ اَعانَ وَلَدَهُ عَلي بِرِّه. در پنج سالگی کودکان از قوه ادراک بسیار بالاتری نسبت به سالهای پیشین خود برخوردارند . انجام بسیاری از کارهای شخصی مانند پوشاندن لباس و خورد و خوراک در این سن میتواند به کودک آموزش داده شود زیرا کودک قادر به انجام این کارها با تمرکز بیشتری نسبت به سالهای پیشین خود است .

حضرت امام صادق (ع) در این زمینه میفرمایند: «پیش از آنکه مرجئه (صاحب افکار باطل) بر شما پیشی بگیرند به یاد دادن احادیث به فرزندان خود مبادرت کنید.» (26) آموزش احادیث و سخنان ائمه معصومین (ع) میتواند دلهای کودکان را بیدار نماید و قلوب آنان را مملو از آگاهی گرداند. تنها راه شکوفایی عبور از جهل است و رسیدن به آگاهی و ایمان. همین ساحت و ویژگی است که سبب میشود انسان برای زنده ماندن و ادامه بقا، همچون سایر حیوانات به تنازع و فساد و خونریزی بپردازد و به خاطر همین ویژگی بود که فرشتگان به آینده انسان نگاه بدبینانه داشتند و او را شایسته خلافت الهی و کرنش نمیدیدند (بقره/30) و شیطان نیز نه تنها او را شایسته معبود و مسجود شدن نمیدید که خود را برتر از آدمی و او را مقهور قدرت خویش میانگاشت (بقره/34).

نکته دیگر اینکه، چنانچه بپذیریم مکاتب الهی و دیگر نظریهپردازان در حوزه اخلاق در تعریف اخلاق به مجموعهای از قواعد و هسته مرکزی آن اتفاق نظر دارند، ولی درباره منبع و سرچشمه آن و ویژگیهای آنها و نقش اخلاق و میزان قدرت و نفوذ آن، برداشتهای متفاوتی ارائه شده است. گرایش دیگر که در بین عارفان مورد توجه قرار گرفته است، معرفت است که عارفان مسلمان مدار معرفت الله را شاه کلید تعالی انسان دانسته و در اخلاق بندگی بدان اصرار ورزیدهاند.

بدان که نفس انسانی گر چه به یک معنی، که اکنون ذکر آن از مقصود ما خارج است، مفطور بر توحید بلکه جمیع عقاید حقه است ولی از اول ولادت آن در این نشئه و قدم گذاشتن در این عالَم، با تمایلات نفسانیه و شهوات حیوانیه نشو و نما کند؛ مگر کسی که مؤیَّد من عندالله باشد و حافظ قدسی داشته باشد. پس مربی نیز باید دائم در توسعه خود و دانش خود كوشش كند تا هنجارها را بشناسد و رعایت نماید.- هدف غایی از تربیت اسلامی، ساختن انسانی است متعادل، انسانی به دور از افراط و تفریط و انسانی با فضیلت ؛ همانگونه كه علمای اخلاق بیان می دارند هر آنچه كه در حد اعتدال باشد، فضیلت است و هر چه كه از حد وسط و اعتدال خارج شود (خواه به افراط كشیده شود، خواه به تفریط) هر دو رذیلت است.- در تربیت، امروز، هدف تشنه كردن است، نه سیراب كردن؛ هدف پروراندن است، نه بار آوردن؛ دید به تربیت، كاستنی (پیرایش) است، نه افزودنی (آرایش).- روش های تربیتی در دیدگاه سنتی عموماً مستقیم، كلامی، استفاده از نصایح، وعظ و خطابه و امری اكتسابی بوده است و مربی القاء كننده محسوب می شده و تربیت را از آنجایی شروع می كردند كه مربی دوست دارد؛ در صورتی كه در دیدگاه امروزین، تربیت مؤثر غیرمستقیم، عملی و در حین كار و بازی است.

وی کسی است که از طریق صفای باطن، میتواند به مقام قرب الاهی نایل شود.جان گالن سیلور16 مینویسد: دستاندرکاران برنامة درسی باید در مقابل این تفکر، که فراگیران به عنوان اشیا قابل دستکاری هستند، محتاط بوده و به خاطر داشته باشند که فراگیر آنها انسان هستند، و انسان بودن یعنی چه؟ در نامگذاری عناصر، از دیدگاه میلر استفاده شده است.12 هرچند ممکن است با مراجعه به منابع دینی بتوان به عناصر(عوامل) دیگری، که در برنامة درسی تربیت اخلاقی تأثیرگذار هستند، دست یافت، اما این پژوهش دنبال چنین هدفی نیست. بنابراین، برنامة درسی باید به گونهای طراحی گردد که همه ابعاد وجودی انسان را در برگیرد و با فطرت او سازگار باشد.

شاید اشتباهات زیادی کرده باشد، درست مانند همه ی افراد دیگر. از آنجا که کودکان دختر در سن پنج سالگی وابستگی بسیار زیادی به والدین خود دارند شما به عنوان والدین وظیفه دارید که به کودک آموزش دهید که میتواند در اجتماع بیشتر حضور پیدا کند . در پنج سالگی کودک به مهارتهای بسیار بالاتری از نظر حرکتی فکری ذهنی دست پیدا میکند در نتیجه شما میتوانید با آموزش مهارت های خاص مربوط به این سن به کودک خود در داشتن یک آینده بهتر کمک کنید . پنج سالگی دوره توسعه فکری و ذهنی و مهارتی کودکان است . تربیت کودک پنج ساله نشان میدهد سن ۵ سالگی دقیقا همان دوره ای است که شما میتوانید به کودک مسواک زدن و رعایت بهداشت فردی را آموزش دهید .

این سن دوره ظهور بسیاری از مهارتهای زبانی و حرکتی است که کودک بیش از این آنها را نداشته . سعی کنید در این سن از استفاده از گوشی یا کامپیوتر و مواردی که شامل این تکنولوژیها میشود خودداری کنید . کودک در پنج سالگی به حد زیادی کنجکاو میشود و دوست دارد تمام اتفاقات اطراف خود را مورد تجربه قرار دهد . گاها مشاهده میکنید که کودکان دختر دوست دارند در بازیهای خود با پدر خود بازی کنند . ما باید کاری کنیم که کودک خدا را دوست داشته باشد .

در کتاب غرر الحکم در حدیثی می خوانیم: برای غفلت انسان همین بس که همت خود را در امور بیهوده صرف کند. برخی از مکاتب تربیتی با ارائه ی تفسیری متفاوت از انسان و جهان، تربیت را بر محوری غیر از خدا، از قبیل پرورش عقل و خرد، نیل به رفاه و آسایش، دست یابی به فضیلت، اخلاق و غیره قرار داده اند؛ حتی دیدگاه حکمای بزرگی چون افلاطون و ارسطو نیز انسان را در سطحی کاملاً متفاوت از سطح خدامحوری قرار می دهد.

از دیدگاه کانت ، نظریه های دوم و سوم نیز ریشه و سرچشمه فضیلت را نه در ذات ادمی که در خارج از وجود وی جستجو میکنند . مواجه می شویم. و تربیت اخلاقی ، برترین و بلند مرتبه ترین مرحله ی تعلیم و تربیت از دیدگاه کانت است. مهم هماهنگی و همسانی اصول و تصورات ذهنی در برخورد با شرایط اخلاقی است. شاید حلقه ی دور وان تیره تر از همیشه شده باشد اما گاهی بهترین راه برای رسیدن به آرامش ذهنی این است که بعضی چیزها را فراموش کنید. با این وجود فرزندانتان شما را شخص متفاوتی خواهند دید.

به جای آن کمی او را بغل کرده و بگذارید بداند اگر حرف بزند شما کنارش بوده و کمکش خواهید کرد. شما می توانید تمام تلاش خود را برای عالی نگه داشتن خانه بکنید یا کمی استراحت کرده و از یک زندگی لذت بخش تر بهره مند شوید. روش آموزش ممکن است در سنین مختلف کمی تغییر کند اما باید همیشه درس های تازه ای برای کودک خود داشته باشیم. صادق بوده و بگذارید بدانند شما هم اشتباه کرده اید اما از آن ها درس گرفته اید.

دیدگاهتان را بنویسید